Augustijns Historisch Instituut

Ketters en scheurmakers

Ketters en scheurmakers [de haeresibus] / Aurelius Augustinus ; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink.- Budel: Damon, 2009.- 144 p. ; 21 cm. – hb ISBN: 978-90-5573-931-8.- €18,90.-
Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut – afd. Studiesecretariaat.

Als bisschop van Hippo heeft Augustinus (354-430) tientallen jaren lang gestreden tegen alle afwijkingen van de kerkelijke leer. Manicheeërs, Donatisten, Pelagianen: ze worden in tal van zijn traktaten en preken besproken. Of vermanend toegesproken.
Aan het eind van zijn leven maakt de grote kerkvader de balans op. In een kort, onvoltooid geschrift uit 428 geeft hij een systematisch overzicht van 88 christelijke ketterijen tot aan zijn eigen tijd. De bekendste groeperingen komen natuurlijk ruim aan bod, maar er is ook aandacht voor excentriekere ideeën. Zo willen de Adamianen naaktlopen als in het paradijs en zeggen de Rhetorianen dat alle ketters de waarheid spreken.
Augustinus geeft bondige, zakelijke informatie over elke stroming, zonder veel polemiek. Daardoor biedt zijn geschrift een boeiend panorama van de vroegchristelijke wereld. Praktijk en leer van de oude kerk blijken nog geen onwrikbaar vaststaand geheel. Ketters en scheurmakers laat onbedoeld juist zien dat de religieuze realiteit veelkleuriger, gevarieerder moet zijn geweest.
De tekst verschijnt hier voor het eerst in Nederlandse vertaling, vergezeld van de Latijnse brontekst.

INHOUD
Inleiding
Augustini De haeresibus [Latijnse tekst]
Augustinus, Ketters en scheurmakers [vertaling]
  Voorwoord
  Overzicht van ketterijen
  Nawoord
Noten bij de vertaling
Register op bijbelteksten
Over de vertalers