Augustijns Historisch Instituut

Gregorius Hooglied

Je borsten zijn zoeter dan wijn. Commentaar op Hooglied [Expositio in Canticum canticorum] / Gregorius de Grote; vertaald en van aant. voorzien door Joost van Neer en Anke Tigchelaar; ingeleid door Gerard Bartelink. Damon, 2007. 147 p.  – ISBN: 978-90-5573-820-5, hb met leeslint, € 17,90

Het bijbelboek Hooglied gaat over de romantische, soms zelfs erotische liefde tussen een man en een vrouw, een bruidegom en een bruid. Die man en die vrouw zijn in de loop van de eeuwen op verschillende manieren geïnterpreteerd. Zo kunnen ze verwijzen naar God en de ziel. Ze kunnen ook verwijzen naar Gods volk en God zoals feministische theologen suggereren. Gregorius de Grote (ca. 540-604) legt de bruidegom en de bruid uit als Christus en de kerk. Hij doet dat in zijn commentaar op Hooglied. Van dit commentaar is helaas niet meer overgeleverd dan een uitvoerige inleiding en een uitleg van de eerste verzen. Toch is de tekst van belang. Hij laat zien hoe de bijbel in Gregorius’ tijd werd uitgelegd en waarop bij het schrijven van een bijbelcommentaar vooral werd gelet. Wie het Hooglied samen met Gregorius zorgvuldig leest en interpreteert, zal veel hartverwarmende inspiratie opdoen. “Hooglied is een lied waarin we onze band met God bezingen”, zegt Gregorius. “Dit lied is verhevener dan alle andere liederen, in die zin dat het wordt gezongen op een bruiloft die verhevener en feestelijker is dan alle andere bruiloften. Gewone liederen zorgen ervoor dat je fouten vermijdt, Hooglied dat je rijkelijk van deugden wordt voorzien. Gewone liederen zorgen ervoor dat je oppast voor de vijand, Hooglied dat je je beminde uit vertrouwde liefde omarmt.”

Gregorius’ commentaar op Hooglied werd niet eerder in het Nederlands vertaald. De titel Je borsten zijn zoeter dan wijn is ontleend aan Hooglied 1,1 (2).

INHOUD
Inleiding
Hooglied
De auteur van het commentaar op Hooglied
Het commentaar op Hooglied
Enkele hoofdthema’s
Gregorius’ visie op de bijbel
Gregorius’ bronnen
1 Origenes
2 Aponius
3 Gregorius’ eigen werk
Tekst en vertaling
Literatuur
Praktische informatie