Augustijns Historisch Instituut

De grootte van de ziel

De grootte van de ziel [ De quantitate animae] / vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Olav J.L. Albers. – Amsterdam: Ambo = Leuven: Kritak, 1997. – 155 p. Hb – ISBN : 90-6303-714-7
Uitverkocht.

[flaptekst]  Na op 24 april 387 in Milaan te zijn ge­doopt, besloot Augustinus met familie en vrienden naar zijn geboorteplaats Thagaste in Afrika terug te keren. Er was niets dat hem nog aan Milaan bond, sinds hij een jaar tevoren zijn leraarsambt daar had opgegeven. Het liep echter anders: zijn moeder werd onderweg naar Ostia ziek en stierf na een kort ziekbed. Het lukte Augustinus en zijn vrienden toen niet meer om naar Afrika over te steken, omdat het scheepvaartverkeer tot het volgend voorjaar stillag. Het gezelschap besloot daarom in Rome te blijven.
    Tijdens dit verblijf, zijn tweede in die stad, dat duurde van november 387 tot september /oktober 388, schreef’ Augus­tinus twee verhandelingen: Over de gewoonten van de katholieke Kerk en Over de gewoonten van de manicheeërs. In diezelfde periode stelde hij de gesprekken met zijn vriend Evodius op schrift: De grootte van de ziel en Over de vrije wilskeuze. Het manicheïsch verleden van Augustinus levert het thema dat hij in zijn dialoog De grootte van de ziel ter sprake brengt: de ziel van de mens in haar relatie tot God. De mens is door God zo geschapen dat hij met het voortreffelijkste in zichzelf – zijn ziel – God raakt, die boven alles voortreffelijk is en zonder wie geen we­zen bestaat, geen lering onderwijst en geen gedraging baat.
    Olav J.L. Albers studeerde filosofie en theologie en vervolgens rechten te Nij­megen. In 1955 promoveerde hij te Utrecht op een theologisch-filosofisch onderwerp: het natuurrecht volgens de wijsbegeerte der wetsidee (Herman Dooyeweerd). Hij was docent aan het Triniteitslyceum en Mendelcollege te Haarlem en rector van het Thomascol­lege te Venlo. Eerder verscheen bij Uitgeverij Ambo zijn vertaling van Augustinus’ De libero arbitrio, Over de vrije wilskeuze.

INHOUD
Inleiding
  Terug naar Thagaste
  Tweede verblijf te Rome: dienaren van de Heer
  Het manicheïsme weerlegd
  Een abrupt besluit
  Onder het gehoor van Ambrosius
  Boeken van platonisten
  Samenvatting van de dialoog
  Structuur van de dialoog
  Titel
  Noten
Vertaling De grootte van de ziel
Nalezingen [Retractationes]
Aantekeningen
Waarnemen, Kennen Wijs-zijn, een thematische excursus
Noten
Literatuurlijst