Augustijns Historisch Instituut

De laatste visvangst

De laatste visvangst. Verhandelingen 55-124 over het Johannesevangelie [In Iohannis euangelium tractatus] / Aurelius Augustinus; ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Hans Tevel en Hans van Reisen. – Budel: Damon, 2021. ISBN: 9789463403078. – 500 p. Hb met stofomslag en leeslint. € 39,90

De laatste visvangst bevat de verhandelingen 55-124 over het Johannesevangelie en vormt een drieluik met de eerdere uitgaven Geef mij te drinken (1-23) en Brood om van te leven (24-54). De verhandelingen over het Johannesevangelie behoren tot het onbetwiste hoogtepunt van de verkondiging in de vroege kerk. De 70 verhandelingen in deze bundel vormen een aaneengesloten toelichting op de hoofdstukken 13 tot en met 21 van het Johannesevangelie. Ze geven een nauwkeurig en kleurrijk beeld van Augustinus als bijbeluitlegger en pastor. Ze werden door Augustinus op verzoek van anderen opgetekend en waren bestemd om elders te worden voorgelezen.

Men kan alleen maar grote bewondering hebben voor de zorgvuldige manier waarop Augustinus de soms moeilijke toespraken van Jezus in dit evangelie geduldig voor zijn toekomstige lezers en luisteraars heeft toegelicht. Dit boek biedt van deze verhandelingen de eerste volledige Nederlandse vertaling.

INHOUD 

Inleiding 9
Verschillende vertalingen, verschillende indelingen 11
Nummering en aantal    12
Epistula 23A*,3 en verhandelingen 55-124 over het Joh. evangelie 14
De trinitate 15,27,48 en verhandeling 99,8-9     17
Aard en karakter van verhandelingen 55-124     18
De verhandelingen 55-124 en enarratio in Psalmum 118 (119)   21
Johannesevangelie (Joh 13-21)   24
De evangelist en Jezus   28
Literaire waarde van het Johannesevangelie   30
Reageren op Jezus: kerkelijk panorama
     achter de verhandelingen 55-124    32
De laatste visvangst 34
Over deze vertaling 36

Praktische informatie 38
1. Aantekeningen in de marges 38
2. Eerste voetnoot 38
3. Schriftcitaten en -verwijzingen 38
4. Paragraafnummers en tussenkopjes 38
5. Afbeelding 38
6. Lijst van behandelde evangelieteksten per verhandeling 39
7. Gebruikte afkortingen 41
    A. Bijbelboeken 41
    B. In literatuurverwijzingen 42

Literatuur 43
1. Tekstuitgaven (chronologische volgorde) 43 
2. Vertalingen (op taal en tijd) 43 
    a. verhandelingen over het Johannesevangelie 43 
    b. andere werken van Augustinus
        in Nederlandse vertaling (alfabetisch) 44 
3. Achtergrondliteratuur (alfabetisch) 45


Johannes 13-21 in Nederlandse vertaling volgens de bijbeltekst van Augustinus 47 
De laatste visvangst 63
Verhandeling 55 Gereed voor Pasen 65 
Verhandeling 56 Elkaar de voeten wassen: eenvoudig voorgedaan 72 
Verhandeling 57 Sta op, ga opendoen! 77 
Verhandeling 58 Elkaar de voeten wassen: tweevoudig uitgelegd 83 
Verhandeling 59 Afgezant en meester 89 
Verhandeling 60 Jezus diep geraakt? 93 
Verhandeling 61 De verrader onthuld 98 
Verhandeling 62 Brood van Jezus voor Judas 103 
Verhandeling 63 Op zoek naar Gods grootheid 108 
Verhandeling 64 Nog een korte tijd 113 
Verhandeling 65 Met de liefde van Christus 117 
Verhandeling 66 Je leven geven voor Christus? 121
Verhandeling 67 Kamers in het huis van de Vader 125 
Verhandeling 68 Gelovigen als kamers in het huis van de Vader 129 
Verhandeling 69 De weg weten 134 
Verhandeling 70 De Vader zien door de Zoon 139 
Verhandeling 71 Woorden van de Zoon, daden van de Vader 145 
Verhandeling 72 Grotere daden van wie gelooft? 149  
Verhandeling 73 Verhoring in de naam van de Heer 154 
Verhandeling 74 De Heilige Geest als geschenk 159 
Verhandeling 75 Liefhebben en gehoorzaamheid 165 
Verhandeling 76 Voorrecht van gelovigen 169 
Verhandeling 77 Vrede van de Heer 173 
Verhandeling 78 De Vader meer dan de Zoon? 178 
Verhandeling 79 Geloof, voor nu en later 182 
Verhandeling 80 Wijnbouwer, wijnstok en ranken 186 
Verhandeling 81 Verbonden met de wijnstok 190 
Verhandeling 82 Genade door liefde 195 
Verhandeling 83 Liefhebben zoals Jezus liefhad 199 
Verhandeling 84 Aan tafel met een machtige 203 
Verhandeling 85 Slaven of vrienden? 207 
Verhandeling 86 Uitgekozen om vrucht te dragen 211 
Verhandeling 87 Haat en liefde voor de wereld 216 
Verhandeling 88 Geen beter voorbeeld dan Christus 221 
Verhandeling 89 Gevolgen van Jezus’ komst 226 
Verhandeling 90 Iemand haten die je niet kent 231 
Verhandeling 91 Unieke daden van de Heer 235 
Verhandeling 92 Het wonder van de Geest 240 
Verhandeling 93 Sterk de nacht in 244 
Verhandeling 94 Niet alleen de Geest 251 
Verhandeling 95 Als de Heilige Geest komt 257 
Verhandeling 96 Nog veel te leren 264
Verhandeling 97 Wat de Heer niet wilde zeggen 273 
Verhandeling 98 Kennis begint met geloof 280 
Verhandeling 99 Wie is de Heilige Geest? 290 
Verhandeling 100 De Geest toont Christus’ glorie 301 
Verhandeling 101 Christus zien en weer zien 306 
Verhandeling 102 Vragen in de naam van Jezus 312 
Verhandeling 103 Onbegrip en vertrouwen 318 
Verhandeling 104 De grootheid van de Zoon 323 
Verhandeling 105 De grootheid van de Zoon
                           voordat de wereld bestond 328 
Verhandeling 106 Alles van de Vader voor de Zoon 337 
Verhandeling 107 Niet alleen 346 
Verhandeling 108 Bescherming in de wereld 352 
Verhandeling 109 Christus bidt voor alle gelovigen 357 
Verhandeling 110 Eén zijn zoals Vader en Zoon 363 
Verhandeling 111 In de Vader en de Zoon 373 
Verhandeling 112 Verraden 383 
Verhandeling 113 Gevangengenomen 389 
Verhandeling 114 Van Kajafas naar Pilatus 397 
Verhandeling 115 De koning ondervraagd 409 
Verhandeling 116 De koning vernederd 416 
Verhandeling 117 De koning van de joden gekruisigd 416 
Verhandeling 118 De kleding verdeeld 422 
Verhandeling 119 Lijden en sterven volgens plan 428 
Verhandeling 120 Van het kruis naar het graf 433 
Verhandeling 121 Het lege graf 439 
Verhandeling 122 De laatste visvangst 446 
Verhandeling 123 Houd je van Mij? 458 
Verhandeling 124 Twee apostelen, twee levensfases 467

Registers 483 

Over de vertalers 499