Augustijns Historisch Instituut

De strijd van een christen

De strijd van een christen [De agone christiano] / Aurelius Augustinus ; ingeleid, vertaald en van aant. voorzien door Joost van Neer, Anke Tigchelaar, Izak Wisse. – Budel: Damon, 2012 (2de dr) . – 144 p. – ISBN: 978-90-55737284 (1ste dr 2006) . – € 19,90
Ook verkrijgbaar op het Augustijns Instituut – Studiesecretariaat.

[flaptekst] Waarom leven gelovigen toch zo dikwijls in onmin met elkaar? Op deze belangrijke vraag is al eeuwenlang naar een zinnig antwoord gezocht. Rond het jaar 397 schreef Augustinus hierover een boeiende beschouwing. Ruim dertig jaar was hij bisschop van Hippo Regius in de Romeinse provincie Africa. Gedurende die jaren had hij niet alleen van doen met katholieke christenen, maar ook met allerlei andere. Door hun uiteenlopende visies en praktijken vormden zij een bedreiging voor de eenheid binnen de kerk, soms ook voor de samenleving. Zo had Augustinus vooral veel te stellen met de donatisten, die al dan niet gewild steun kregen van rondzwervende bendes, de zogenoemde circumcelliones (Psalm tegen de donatisten) Hun strijd was naar Augustinus’ overtuiging een slechte strijd, omdat christenen erdoor uiteen werden gedreven. In De strijd van een christen [De agone christiano] toont Augustinus aan dat de goede strijd niet plaatsvindt tussen mensen, maar in iedere mens zelf. Daarin gaat het om de strijd tegen de eigen begeerten. Voor een succesvolle strijd is het geloof een belangrijke voorwaarde. Zonder geloof is er immers geen goede bijbeluitleg mogelijk. “Als u niet gelooft, zult u niet begrijpen,” zegt Augustinus de profeet Jesaja na: wanneer gelovigen de bijbel goed interpreteren, vinden ze de wapenrusting om hun innerlijke strijd met succes te voeren. Dan neemt hun behoefte aan onderlinge strijd af en groeit de gemeenschapszin. Daarvan was Augustinus met hart en ziel overtuigd.
Augustinus’ De agone christiano werd niet eerder in het Nederlands vertaald.

De Agone christiano

Uit de inleiding (p.9) : Augustinus’ inspanning om de eenheid binnen de katholieke kerk te behouden of te herstellen vormen een rode draad in zijn oeuvre. Eenheid vraagt in zijn visie om strijd. Maar drijft strijd niet van nature twee partijen uiteen? En betekent strijd dus niet per definitie het einde van een eenheid of op zijn minst een aantasting ervan? Het antwoord op deze vraag hangt af van hoe je het woord “strijd” interpreteert. Augustinus maakt onderscheid tussen een slechte en een goede strijd. De slechte strijd kan verschillende oorzaken hebben en verschillende vormen aannemen. De goede strijd kan maar één oorzaak hebben en maar één vorm aannemen. Met andere woorden: de slechte strijd is veelvoudig, de goede eenvoudig, wat overigens niet hetzelfde is als gemakkelijk. Augustinus kiest voor een strijd die de eenheid bevordert: de goede strijd. Hij onderbouwt zijn keuze met bijbelcitaat (2 Tim 4,7). Het woord dat hier voor strijd gebruikt wordt, is het Griekse woord agon, in het Latijn certamen. Het is naar deze agon dat Augustinus zijn werk De agone christiano heeft genoemd.

INHOUD
Inleiding
Datering en overlevering
Titel
Gedachtegang
Boodschap
Beelden en moeilijke redeneringen
Betekenis in Augustinus’ tijd
Betekenis in latere tijden
Gebruikte werken
Dankwoord
Literatuur
Praktische informatie
Tekst De agone christiano
De strijd van een christen
De heerschappij van de duivel
Hoe kun je de duivel overwinnen?
De leiders van de duisternis
Het verhaal van de manicheeërs
Strijd niet tegen de lucht
Zorg ervoor dat je jezelf beheerst
Hoe zorg je ervoor dat je jezelf beheerst?
Je gelooft niet voor niets
Alles is onderworpen aan God
Smachten naar God
De vrije wil
De Zoon van de Allerhoogste
Hoop op eeuwig leven
Als je niet gelooft, begrijp je niet
We geloven in de Drie-ene God
Er is alleen een Vader, zeggen ze
We aanbidden drie Goden, zeggen ze
Alleen de Vader is de waarachtige en eeuwige God, zeggen ze
De Zoon van God is een mens geweest, meer niet, zeggen ze
De Zoon van God is nooit echt mens geworden, zeggen ze
De Zoon van God heeft geen menselijke geest gehad, zeggen ze
De Zoon van God was als alle mensen, zeggen ze
De Zoon van God heeft alleen het lichaam van een mens gehad, zeggen ze
De Zoon van God was een lichaam dat uit de hemel kwam needalen, zeggen ze
De Zoon van God heeft geleden en is veranderlijk, dus Hij is een schepsel, zeggen ze
Het lichaam van de Heer is niet verrezen zoals het in het graf is gelegd, zeggen ze
De Heer heeft zichzelf en zijn lichaam niet tegelijk opgeheven naar de hemel, zeggen ze
De Zoon zit niet aan de rechterhand van de Vader, zeggen ze
De dag van het oordeel zal nooit komen, zeggen ze
De Heilige Geest is in meer personen gekomen, zeggen ze
De heilige kerk bezit alleen maar levenskracht in Africa, zeggen ze
We scheiden ons liever af, zeggen ze
De kerk van God kan niet alle zonden vergeven, zeggen ze
Het lichaam zal niet verrijzen, zeggen ze
De volmaakte liefde
Retractationes / Nalezingen
Noten bij de Nederlandse vertaling
Register
Over de vertalers